Oświetlenie LED w sufitach napinanych

Sufit napinany i oświetlenie LED projektuje się razem, bo membrana zakrywa całą przestrzeń nad sobą: to, czego nie zaplanowano przed napięciem folii, później wymaga jej demontażu. Poniżej zbieramy w jednym miejscu wszystkie sposoby, jakimi światło LED trafia do sufitu napinanego, oraz profile i komponenty, które do tego służą. Szczegóły doboru mocy i barwy światła opisaliśmy osobno w artykule LEDy sufitowe — rodzaje oświetlenia LED na sufit.

Jakie rodzaje oświetlenia LED stosuje się w sufitach napinanych

W praktyce montażowej spotyka się sześć rozwiązań, które można ze sobą łączyć w jednym pomieszczeniu:

• linie świetlne — taśma LED w aluminiowym profilu między dwiema powłokami lub przy ścianie, zamknięta dyfuzorem;
• sufit świecący (backlight) — moduły LED na stropie i membrana przepuszczająca światło, świeci cała płaszczyzna;
• gwieździste niebo — światłowody lub mikro-LED przeprowadzone przez membranę;
• punkty świetlne — oprawy wpuszczane na platformach lub pierścieniach montażowych;
• podświetlenie konturowe — pasmo światła wzdłuż ścian, prześwitujące przez folię lub z wnęki;
• szyna magnetyczna 48 V — oprawy na szynie zawieszonej pod sufitem napinanym.

Linie świetlne w profilach: GAMMA, CONTOUR, SIGMA-NEO

Linia świetlna to najczęściej zamawiany efekt w sufitach napinanych. Powstaje tak: do stropu mocuje się profil LED, w jego kanał wkleja się taśmę, po obu stronach napina się membranę, a szczelinę zamyka dyfuzor — elastyczny lub twardy. Jak to wygląda krok po kroku, pokazujemy na stronie Profile do podświetleń — linie świetlne LED.

Seria GAMMA — liczba w nazwie to szerokość linii światła

W katalogu 2K-Trade obowiązują dwa systemy nazewnictwa: w profilach CLASSIC i COMFORT liczba oznacza w przybliżeniu masę metra bieżącego w gramach, a w profilach GAMMA i GK LINE IN — przybliżoną szerokość linii światła w milimetrach. Nie jest to szerokość taśmy: kanał profilu jest od niej wyraźnie szerszy.

• GAMMA 20, GAMMA 20F i GAMMA 20 SLIM — linia ok. 20 mm; kanał w wersjach 20F i 20 SLIM ma ok. 17 mm, mieści jedną taśmę 8–10 mm. GAMMA 20F ma komory do przykręcenia wprost do stropu, wersja SLIM jest niższa i przydaje się tam, gdzie nad sufitem brakuje miejsca.
• GAMMA 30, 30 SLIM i 30 VERT — kanał ok. 31 mm, obok siebie mieszczą się dwie taśmy. GAMMA 30 VERT ma pionowe boki, dzięki czemu profile łączy się pod kątem prostym i prowadzi linię ze ściany na sufit; GAMMA 30 HP ma wyższe boki do montażu z podwójnym harpunem.
• GAMMA 50 — kanał ok. 45,6 mm, do trzech taśm 12 mm; szeroki pas światła, który może być głównym oświetleniem pomieszczenia.
• GAMMA 10 — to separator, czyli listwa dzieląca dwie membrany, a nie profil oświetleniowy. Nie planujemy w nim taśmy LED; służy do podziału dużego sufitu na strefy lub do wąskiej szczeliny między powłokami.

CONTOUR — światło przy ścianie

Profile CONTOUR i CONTOUR-CLASSIC mocuje się do ściany; taśma świeci przez samą membranę, dlatego stosuje się je tylko z foliami w jasnych kolorach. CONTOUR-PRO LUX tworzy przy ścianie wnękę świetlną zamykaną elastycznym dyfuzorem — sufit wygląda, jakby wisiał w powietrzu; wersja LUX-SU jest mocowana do stropu.

SIGMA-NEO LED — wnęki i sufity wielopoziomowe

SIGMA-NEO LED należy do profili niszowych: montuje się go na kątownikach do stropu, a kanał na taśmę pozwala podświetlić uskok między poziomami sufitu lub wnękę przy ścianie. Osłony do wszystkich tych profili są w kategorii Osłony do profili LED.

Sufit świecący — moduły LED pod membraną przepuszczającą światło

W suficie typu backlight świeci cała płaszczyzna lub jej wydzielone pole. Na stropie rozmieszcza się moduły LED połączone w łańcuchy, a pod nimi napina się membranę przepuszczającą światło. O równomierności decydują trzy rzeczy: odległość modułów od folii, ich rozstaw i kąt świecenia. Im płytsza zabudowa, tym gęściej trzeba rozłożyć moduły i tym szerszy kąt świecenia jest potrzebny, inaczej na membranie widać jasne punkty. Minimalną odległość od folii producent podaje na karcie modułu — na przykład moduł HIGH EFFICIENCY 24 V IP65 ma szeroką optykę właśnie z myślą o płytkich sufitach. Zaletą modułów wobec taśmy jest też serwis: wymiana jednego modułu nie wyłącza całego obwodu.

Gwieździste niebo

Efekt gwiazd uzyskuje się dwoma sposobami, które opisaliśmy w kompletnym przewodniku po sufitach napinanych: światłowodami zasilanymi ze wspólnego źródła światła albo mikro-LED wmontowanymi w membranę. Prostszą wersją są szpilki światłowodowe Starsky, które przewodzą światło z taśmy lub modułów LED umieszczonych nad sufitem i według karty wymagają tylko 5 cm wolnej przestrzeni. Ciemna folia lakierowana daje najlepszy kontrast — tak wygląda sypialnia z gwieździstym niebem w galerii realizacji partnera montażowego: czarny połysk z punktowym oświetleniem.

Punkty świetlne, kontury i szyna magnetyczna 48 V

Oprawy punktowe nie wiszą na folii. Pod każdą z nich montuje się do stropu platformę lub regulowaną podstawę, a w membranę wkleja pierścień wzmacniający, w którym wycina się otwór. Przewody i puszki muszą być gotowe przed napięciem folii. O rozmieszczeniu halogenów i doborze taśmy do sufitu piszemy w Pytaniach i odpowiedziach.

Podświetlenie konturowe to pasmo światła wzdłuż ścian: przez jasną folię (CONTOUR) lub z wnęki z dyfuzorem (CONTOUR-PRO LUX, SIGMA-NEO LED). Sprawdza się jako oświetlenie wieczorne i optycznie odsuwa sufit od ścian.

Szyna magnetyczna 48 V to osobny system: szyna jest zawieszona pod sufitem napinanym albo wpuszczona w jego płaszczyznę, a reflektory, oprawy liniowe i zwieszane trzymają się na magnesach i można je przestawiać bez narzędzi. Szyna ma własny zasilacz 48 V, który — jak zasilacze taśm — musi zostać w miejscu dostępnym po montażu.

Taśmy LED, sterowniki i zasilacze — co dobrać

• Napięcie 24 V. Przy tej samej mocy taśma 24 V pobiera o połowę mniejszy prąd niż taśma 12 V, więc spadek napięcia na długości jest mniejszy, z jednego punktu zasilania można poprowadzić dłuższy odcinek bez widocznej różnicy jasności i potrzeba mniej wzmacniaczy. Dlaczego to ważne pod folią, wyjaśniamy w artykule Chytry dwa razy traci.
• Barwa. Taśmy jednobarwne w bieli ciepłej, neutralnej lub zimnej; taśma CCT pozwala regulować barwę w zakresie 2700–6000 K, a RGB i RGBW dodają kolor. Współczynnik oddawania barw CRI omawiamy w drugiej części tego artykułu.
• Szerokość. Taśmy mają 8, 10 lub 12 mm — to od niej i od liczby taśm zależy, który profil GAMMA wybrać.
• Stopień ochrony IP. W pokojach wystarcza IP20; w kuchni, łazience i innych pomieszczeniach wilgotnych stosuje się taśmę IP65 z diodami zalanymi żywicą.
• Sterowniki. Ściemnianie, zmiana barwy i sceny wymagają sterownika dobranego do typu taśmy (mono, CCT, RGB, RGBW) — ręcznego, radiowego lub w systemie Zigbee / Wi-Fi.
• Zasilacz. Moc zasilacza dobiera się do łącznej mocy taśm z zapasem — zasilacz nie powinien stale pracować na granicy mocy znamionowej, a długie linie zasila się z obu końców. W ofercie są zasilacze Mean Well i Eaglerise na 12, 24 i 48 V.

Co zaplanować przed montażem

• Dostęp do zasilacza i sterownika. Nie zostawiamy ich nad folią. Miejsce: szafka, wnęka, sąsiednie pomieszczenie albo klapa serwisowa w zabudowie g-k.
• Klapa serwisowa. Jeśli nad sufitem są urządzenia (zasilacze, projektor światłowodów, rozdzielacze), planujemy do nich dojście bez zdejmowania membrany.
• Ciepło. Taśma w aluminiowym profilu oddaje ciepło do profilu; taśma naklejona wprost na strop pod folią — nie. Zasilacze też się grzeją i potrzebują przestrzeni wokół obudowy.
• Przewody przed napięciem folii. Zasilanie do platform pod oprawy, do profili i do szyny prowadzi się i sprawdza przed montażem membrany; po napięciu folii każda poprawka to demontaż.
• Odległość od membrany w sufitach świecących i gwieździstym niebie — według kart modułów i szpilek, a nie „na oko”.
• Kolor folii a efekt. Kontur przez folię tylko z jasnymi powłokami; gwieździste niebo najlepiej na ciemnym połysku.

Przykłady z realizacji

Trzy obiekty partnera montażowego (GRAF Ceilings & Walls, materiały z katalogu 2k-trade.com) pokazują, jak te rozwiązania wyglądają w praktyce:

• Sufit akustyczny w salonie oświetlenia — tkanina CLIPSO Acoustic White Matt w jednym kawałku zakrywa kanały wentylacyjne i szyny magnetyczne 48 V; liniowe światło LED w profilu podwieszanym; montaż 5 dni (4 + 1 na 16 lamp), cena od 400 zł/m².
• Sufit pod zabudowę szafy w pokoju dziecka — folia BAUF Glossy Graphite, wzmocnienia pod szafę, profil cieniowy i wnęka LED; 2 dni, od 180 zł/m².
• Sypialnia z gwieździstym niebem — czarny połysk z oświetleniem punktowym (zdjęcie w galerii realizacji).

Ceny u partnera są orientacyjne, z materiałem i montażem. Więcej zdjęć z montaży wykonawców znajdziesz w naszej galerii realizacji. Komponenty do własnego projektu: oświetlenie LED i profile w katalogu alteza.pl oraz pełna oferta na 2k-trade.com. Wykonawców, którzy chcą montować linie świetlne i sufity świecące, zapraszamy na szkolenia w Łodzi.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy w sufit napinany można wbudować oświetlenie LED po jego zamontowaniu?

Profile, platformy pod oprawy i przewody muszą być zamontowane przed napięciem membrany. Późniejsza zmiana wymaga zdjęcia folii, dlatego układ oświetlenia ustala się na etapie projektu.

Jaka taśma LED nadaje się do sufitu napinanego?

Taśma 24 V o szerokości dopasowanej do kanału profilu (8, 10 lub 12 mm), w pomieszczeniach wilgotnych w wersji IP65. Barwę wybiera się między bielą ciepłą, neutralną i zimną albo stosuje taśmę CCT z regulacją 2700–6000 K.

Co oznacza liczba w nazwie profilu GAMMA?

Przybliżoną szerokość linii światła w milimetrach: GAMMA 20 daje linię ok. 20 mm, GAMMA 30 ok. 30 mm, GAMMA 50 szeroki pas. Kanał profilu jest szerszy niż taśma, a GAMMA 10 jest separatorem membran, nie profilem na taśmę.

Gdzie umieścić zasilacz LED przy suficie napinanym?

W miejscu dostępnym bez demontażu folii: w szafce, wnęce, sąsiednim pomieszczeniu lub za klapą serwisową. Zasilacz dobiera się z zapasem mocy względem łącznej mocy taśm i zostawia mu przestrzeń na odprowadzanie ciepła.

Czy szynę magnetyczną 48 V można połączyć z sufitem napinanym?

Tak. Szynę zawiesza się pod sufitem napinanym lub wpuszcza w jego płaszczyznę, a oprawy przestawia się na magnesach bez narzędzi. Szyna ma własny zasilacz 48 V, który również musi pozostać dostępny po montażu.

Autor: MB 2K-Trade